Schijnvertoning
Terwijl in het Slowaakse parlement een schijnvertoning werd opgevoerd met betrekking tot de uitbreiding en verbreding van het Europees Financieel Steun Fonds (EFSF) was bondskanselier Merkel van Duitsland gewoon op dienstreis in Vietnam. Zij sliep tijdens het cruciale besluit en het moet een rustgevende slaap zijn geweest, omdat op voorhand vaststond dat ook Slowakije in de pas zou gaan lopen. Er volgen in Slowakije slechts een paar dagen van politieke onrust totdat simpelweg een nieuwe regering aantreed, met het EFSF als eerste hamerstuk of –zo u wilt- als klap op de vuurpijl.
Zoethoudertjes
Ook president Sarkozy van Frankrijk hield zich afzijdig van Slowakije, om vergelijkbare redenen als Mevrouw Merkel. Het EFSF is een gelopen race en dat allemaal dankzij een pittige cocktail van Europese spierballenpolitiek en financiële zoethoudertjes voor het armste land van Europa.
Visie
In de voorwetenschap dat het EFSF er wel doorheen zou komen, konden de beide Europese regeringsleiders een paar dagen eerder aankondigen dat er omstreeks 1 november aanstaande een uitgewerkt plan zou liggen ter redding van Europa en de Euro. Zelfs de contouren van dat plan werden al ‘gelekt’ en hielden in dat 1) de Griekse staatschuld voor tenminste 60% zal worden kwijtgescholden om Griekenland ademruimte bieden, 2) de Europese banken zullen worden geherkapitaliseerd, zowel als gevolg van Griekenland maar ook vanwege Amerikaanse rommelhypotheken (Dexia) en ander giftig materiaal, 3) alle andere problematische lidstaten een beroep op het EFSF kunnen doen en in laatste instantie ook op kwijtschelding van staatschuld mogen rekenen.
Politieke Puinhoop?
Het is vanwege het voorgaande onjuist om te denken dat Europa een politieke puinhoop is. In korte tijd is wel degelijk een visie op de schuldencrisis ontstaan, maar is het Duitsland en Frankrijk er alles aan gelegen om de aandacht van het ESFS zo snel mogelijk af te leiden. In dat geval kan het EFSF na enorm te zijn uitgebreid en gehefboomd ( 2-3 biljoen) gewoon omgezet worden in een Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), ofwel een soort van Europese Schuldenbank (ESB). Nu nog wordt het EFSF een banklicentie onthouden, maar ik verwacht dat dit slechts een kwestie van tijd is. Zolang de zaak maar stil kan worden gehouden.
Meer bureaucratie
Daarnaast zal het Europa van de instituties (o.a. de Europese Commissie) versterkt gaan worden, in plaats van het Europa van de burgers. Daarom was Mevrouw Merkel het onmiddellijk eens met premier Rutte -en sloot zich voorzitter van Barosso van de commissie zich razendsnel bij hen aan- toen van de zijde van Nederland aangedrongen werd op een super Eurocommissaris voor de Begrotingsdiscipline. Het voorstel van Nederland is zowel onzinnig als onwerkbaar. Omdat het de verdere bureaucratisering van Europa versterkt. Erger nog. Als het de Griekse regering al niet lukt om de begroting sluitend te krijgen, lukt het Brussel dan wel? Kan een super commissaris Italië dwingen, nu bijvoorbeeld de Maffia alleenheerser in (o.a.) Calabria is?
Belang van burgers moet centraal staan
Ik ben benieuwd of er binnenkort ook een visie komt op het belang van Europa voor de burgers. Telkens weer wordt benadrukt hoe nadelig het uiteenvallen van Europa en de Euro voor de lidstaten zal zijn, zonder dat ingegaan wordt op de ‘omslag’ die momenteel plaatsvindt tussen de hoge lasten van Europa voor burgers (de Europese schuldenberg) en de lage baten die zij tegemoet mogen zien als gevolg van de nieuwe eenheid.
Nederlandse handelsgeest
Vandaag werd bekend dat de Nederlandse staat al ruim 7,5 miljard Euro aan de crisis heeft ‘verdiend’ als gevolg van lagere inkooprentes en hogere verkooprentes van leningen. “Zie je nou wel”, zo lijkt de stelling van het Ministerie van Financiën, “ we worden als Nederlanders zelfs beter van de crisis”. Het is een onzinnig argument. Het stapelen van schuld op schuld en het inwisselen van lange termijn risico voor korte termijn gewin, leidt altijd tot enorme problemen. Kijk maar naar de actuele liquiditeitsproblemen van veel banken. Dat zegt genoeg.
Van onderaf
De Europese regeringsleiders snappen inmiddels heel goed dat de bevolking zoet moet worden gehouden. Bewegingen als “Occupy Wallstreet” en hun Europese (zelfs Nederlandse) equivalenten moeten zoveel mogelijk in de kiem worden gesmoord, niet slechts door gedoceerd –maar onverminderd bruut- politiegeweld zoals in Griekenland. Europa kán gewoon niet te ver gaan in het uithollen van de democratie, ten gunste van een verenigd Europa waarvan alleen de bestuurlijke en bancaire instellingen beter worden.
Opbrengsten i.p.v. bezuinigingen
Begin november moet er dus ook een sociaaleconomische visie komen met de burger als uitgangspunt. Veel bloggers wijzen op de acute noodzaak van een plan dat burgers weer controle biedt over hun eigen portemonnee en dat inzicht geeft in de extra persoonlijke bestedingsruimte die als gevolg van Europa wél mogelijk is en anders niet. Zo’n plan moet gaan over opbrengsten en niet over bezuinigingen. Zo’n plan moet zeker gaan over de solidariteitskosten die Europa met zich meebrengt, naast de verplichte afdrachten.
Eerst zien, dan geloven
In mijn ogen kan een Europa dat wordt afgedwongen niet. Althans niet als Europa de eigen bevolking vergeet. Zoals nu het geval is. Komt er binnenkort een visie die ook uw en mijn belang dient? Wordt bijvoorbeeld de Nederlandse staatschuld binnenkort net zo gekort als de Griekse staatschuld? Dat zou mooi zijn en Nederland voor een recessie behoeden. Maar ik geloof er voorlopig niets van. Eerst zien, dan geloven.
