Eigen belang eerst
Wat afgelopen donderdag en vrijdag de ‘allertopste’ top der toppen van Europa had moeten worden is geëindigd in een simpele -maar nooit nageleefde- afspraak, namelijk dat Europa zich voortaan aan de afspraken zal houden. Dat er ook nu weer geen enkele lidstaat is die zich aan deze afspraak kan (en zelfs wil) houden is voor iedereen duidelijk en dus niet alleen voor Engeland. Engeland kiest brutaal voor het eigen belang. De rest van Europa leeft in het dromenland van de goedgevigheid.
Armpje drukken
Hoe tijdens de vergadering de niet-euro lidstaten door Duitsland en Frankrijk in het gareel zijn gebracht zal voorlopig wel een raadsel blijven. De officiële reden is recht toe, recht aan. Het Europa van de 27, pardon van de 26, biedt voor alle deelnemers meer uitzicht op een welvarende toekomst, dan op eigen kracht kan worden bereikt.
Hopium
Dat dit feitelijk niet langer mogelijk is en zo’n toekomst dus nooit bereikt zal worden, laat zich eenvoudig aantonen. Ten tijde van het sluiten van het verdrag van Maastricht op 7 februari 1992 was namelijk sprake van precies zo’n zelfde belofte als nu weer is gedaan. Met dien verstande dat deze belofte toen de hoop aan velen gaf dat het mét Europa beter zou worden dan zonder. Dat is een belangrijk, zelfs bepalend psychologisch verschil. Er was een gedeelde toekomstvisie. En die gaf moed en energie. Nu is er alleen sprake van verdeeldheid, openlijke en gemaskeerde.
Rondpompen
We zijn inmiddels twintig jaar verder en in die tijd zijn er zoveel schulden gemaakt dat feitelijk sprake is van geleende welvaart. Tijdens de bijeenkomst werd ook nu weer met geld gesmeten dat er niet is. Ruim 200 miljard euro aan echt geld (= geld dat door de bevolking moet worden opgebracht) zal ter beschikking van het IMF worden gesteld, zodat deze dit bedrag weer aan Europa kan lenen. Voor Polen komt dit bijvoorbeeld neer op 100 miljard zloty’s, ofwel eenderde van de Poolse begroting. Voor Nederland gaat het om tenminste 4 miljard euro. Ben ik nou zo dom? Of is Europa zo slim? Vaststaat dat de hoop van toen, de wanhoop van nu is.
Politieke massage
Voorafgaande aan de topper van afgelopen week slaagde de Europese elite (politiek, economie en pers) er uitstekend in om de publieke angst voor het onbekende krachtig te voeden met de quasi feitelijke kosten van uittreding. Zelfs bedragen van 6000-10000 euro per person per jaar, circuleerden met de regelmaat van de klok. De andere kant – de opbrengsten van het blijven in Europa- werd echter niet berekend. Want de balans voor burgers is negatief.
Ziende blind zijn
Geen moment werd in dit verband serieus genomen dat sommige lidstaten gewoon niet het economisch vermogen hadden -en hebben- om ook maar enigszins op eigen benen te kunnen staan. Binnenkort komt Kroatië erbij. Ook zo’n raadsel van Europese politiek. Uiteraard wil Kroatië graag koekhappen van Europa en ziet het de miljarden euro’s aan subsidies met graagte tegemoet. Maar, eerlijk is eerlijk, ook de Kroaten aarzelen of ze de hoge verwachtingen met betrekking tot hun economie waar zullen kunnen maken. Ik verwacht het niet. Net zomin als dat ik dit van Italië, of Spanje verwacht. Teveel schuld is wat het is. Teveel schuld.
Recessie, depressie?
Dan is er nog de Europese economie die snel in recessie dreigt te komen. Dat komt door -en niet ondanks- een overmaat aan schulden. Europa stapelt gewoon schulden op schulden en dat vertraagt (en zelfs vernietigt) complete economieën. In de gehele historie van het westen hebben schulden uiteindelijk tot verdeeldheid geleid, in plaats van eensgezindheid. Waarom zou het deze keer anders zijn?
Niets halen, wél betalen
De topontmoeting van de Europese regeringsleiders van afgelopen week heeft er voor gezorgd dat Europa in tact is gebleven, althans voorlopig. Er is tijd gekocht om een definitieve oplossing te vinden. Die ligt echter niet in het uitonderhandelen van de gevolgen van de nieuwe (lees: oude) afspraken per lidstaat. In dit politieke proces van zalven, masseren, pesten en straffen heb ik weinig vertrouwen. Niet omdat het geen democratisch proces is, want dat is bekend, maar omdat het niet over de bevolking van Europa gaat en de belangen van burgers. Die zullen wél de rekening krijgen. Maar niet het vermogen tot betalen. Het is oneerlijk verdeeld in Europa.
