Geld niet terug
Waarschijnlijker is dat zelfs dit óngehoord hoge -en nooit terug te betalen- bedrag niet genoeg zal blijken te zijn. Europa heeft op korte termijn 2-3 biljoen euro nodig om de ‘bleeders’ te stoppen en dan nog stopt de teller niet. In de bedrijfskunde heet dit ‘zwarte gat’ financiering en die leidt er doorgaans toe dat beide partijen –in dit geval Europa én het IMF- failliet gaan.
Beter goed voorbereid, dan te laat gereageerd
Ondertussen is vrijwel iedereen bezig om zich financieel uit Europa terug te trekken en zijn die organisaties die hun geld niet weg kunnen (of uit maatschappelijk oogpunt niet willen) halen volop bezig om noodplannen te maken, met name voor het geval dat de Europese banken een tijdje uit de lucht zullen zijn. In korte tijd heeft het in Londen gebaseerde financiële handelshuis ICAP aangetoond dat het aanpassen van de eigen systemen aan verschillende valuta minder moeilijk en tijdrovend is dan tot nu toe werd aangenomen.
Verleden tijd
Als we niet oppassen dan neemt de vrije markt het van de politiek over en verdwijnt de macht over de Euro in de –oncontroleerbare- handen van de mondiale financiële sector die in het eigen belang zal handelen, in plaats van het gemeenschappelijke belang. Tot nu toe zijn banken bijzonder kwetsbaar en afhankelijk van Europa, maar spelen nationale belangen bij het afwikkelen van hun zakeneen veel grotere -en psychologisch belangrijkere- rol voor het systeem, dan Europese. Het Belgisch-Franse Dexia laat goed zien dat wanneer lidstaten bij een faillissement niet scherp in hun eigen belang handelen, ze plotseling met de gebakken peren kunnen komen te zitten. Een beetje zoals Nederland met ABN AMRO een kat in het nauw én in de zak heeft gekocht. Europees denken is verleden tijd. Het is nu ieder voor zich.
De realiteit dient zich aan
Hoewel de politieke wil nog altijd aanwezig is om de Eurozone bij elkaar te houden, kan op dit moment beter het tegenovergestelde standpunt ingenomen worden, namelijkhet beëindigen van het experiment met de Euro op een gecontroleerde wijzeen wel op 31 december a.s. Via een dergelijke bekendmaking houdt de politiek in ieder geval nog greep op het onvermijdelijke proces van desintegratie en kan het bijspringen op die momenten waarop de lidstaten een overduidelijk gemeenschappelijk belang hebben, bijvoorbeeld op het gebied van export.
Yes we can
Er zal zelfs sprake zijn van minimale sociale onrust als de lidstaten ieder voor zich de spaarrekeningen van -en kredietovereenkomsten met- burgers en ondernemingen garandeert, evenals het normale betalingsverkeer. In feite hoeven de overheden niet veel meer te doen dan het ombuigen van de huidige garantstellingen in het kader van Europa, richting de eigen bevolking. Dat schept de tijd en het vertrouwen om de situatie met een nieuwe munt snel en doeltreffend te normaliseren.
Vrije handelsruimte
Natuurlijk ontstaat er bij het uiteenvallen van de euro een periode van felle concurrentie tussen de lidstaten met betrekking tot de waarde van de verschillende munteenheden en dat moet ook zo zijn. Het is namelijk dé manier om intern orde op zaken te kunnen stellen en om de economische motor weer aan de gang te krijgen, of die zelfs beter te laten lopen. Ik wil niet zeggen dat het einde van de euro aan zal voelen als een warm bad van nieuwe kansen en mogelijkheden. Maar het wordt zeker geen koude douche. Doormodderen zoals nu het geval is, werkt contraproductief.
Rode Kruis
Wanneer zal er sprake zijn van de politieke wil om de Euro te laten vallen? Alleen als Duitsland het signaal geeft dat het genoeg gedaan heeft om de zaak te redden en zal vaststellen dat nieuwe reddingsmaatregelen –bijvoorbeeld van het IMF- water naar de zee dragen is. Want als Europa al te klein is om zichzelf te kunnen redden, kan het IMF nooit groot genoeg zijn. Laten we namelijk niet uit het oog verliezen dat het IMF een soort Rode Kruis is dat alleen kan bestaan dankzij contributies en sponsorgelden. Wie in de wereld heeft nog geld over, ter vrije besteding? Niemand en zelfs China niet.
Visie en moed
Wil ik dat de Euro valt. Nee, liever niet. Ik gooi bij voorkeur geen oude schoenen weg voordat ik nieuwe heb. Het wordt daarom de hoogste tijd voor het kabinet Rutte om positie voor of tegen de Euro te kiezen. In beide gevallen is het kabinet aan zet en moet het ophouden met het spelen van verstoppertje (achter Duitsland) en met het verspelen van ons belastinggeld door naïeve garantstellingen. Er is visie nodig en realisme. Zoals het nu gaat wordt het allemaal van kwaad tot erger.
Wederzijds belang
Zelfs als de Euro valt, hoeft Europa niet te vallen. De situatie van voor de Euro hoeft niet eens bewust overeengekomen te worden. Want die ontstaat gewoon. Het simpele feit dat er geen gemeenschappelijke munt meer is hoeft immers niet te betekenen dat de lidstaten niets gemeenschappelijks meer hebben? Integendeel. Juist dan zien de lidstaten wat ze aan elkaar hebben. De praktijk heeft geleerd dat zodra er een wederzijds belang is, dat heus wel gediend wordt. Ook elkaar steunen is belangrijk. Maar elkaar overeind houden is onmogelijk .
Nieuwe start
Gaat Europa failliet? Ja, maar niet door het uiteenvallen van de eurozone. Dat is het gevolg ervan. Europa gaat failliet door het huidige beleid van overmatige schuldhandel, met geld dat er niet is. Er is sprake van financieel wanbeleid. Daar moet zo snel mogelijk een einde aan komen. Zullen we op 1 januari a.s. elkaar gelukkig nieuwjaar kunnen wensen?
©René Tissen @ rtlz.nl