Van weerskanten struikelt men nu over de vraag wie het recht op een referendum heeft en wanneer zo’n referendum dan zou moeten plaatsvinden. Het Schotse volk beschouwt Engeland als een goede buur. Maar niet langer als huwelijkspartner.
Voor het oprapen
Heeft Schotland dan het vermogen om op eigen benen te kunnen staan? Rijk is het land niet. Maar eigenlijk wel. Want Schotland heeft oliebronnen. Die liggen voor de kust van Schotland. De inkomsten gaan echter naar de Engelse staatskas. Slechts een klein deel van het geld bereikt Schotland. Sinds de ontsluiting van de olievelden is Engeland er 300 miljard pont rijker van geworden en de velden zijn nog lang niet uitgeput. Sterker nog. Er is overduidelijk sprake van een renaissance – een nieuwe opleving- van de olierijkdom. Engeland verzet zich uiteraard met hand en tand tegen de toekenning van de oliegelden aan Schotland. Op zijn beurt wil Schotland niet langer een fooi krijgen.
Engeland zakt weg
De relatie met Schotland wordt momenteel steeds moeizamer simpelweg omdat Engeland snel in de armoede wegzakt, zelfs ondanks de inkomsten uit olie. In en buiten Londen is een ware overlevingsstrijd gaande. Veel Engelsen hebben de grootst mogelijke moeite om het hoofd boven water te houden. Ze besparen op alles. Zo’n een op de zes inwoners kan de energierekening niet betalen en zit daarom vaak in de kou. Van de nog werkende Engelsen heeft de meerderheid al drie jaar lang geen loonsverhoging gekregen. Naast hun baan zoeken de Engelsen massaal een bijbaan om de eindjes aan elkaar te knopen. Ruim 1 miljoen Engelsen betaald de maandelijkse hypotheek met een kortlopend woekerkrediet.
Zonnige toekomst
Daarentegen zien de Schotten een mooie toekomst voor zich. Met ruim 5 miljoen inwoners vormen zij slechts 8 procent van de Britse bevolking. Vanwege hun beperkte aantal kunnen zij prima leven van de olie-inkomsten, zelfs als de opbrengsten daarvan eerlijker verdeeld zouden worden –bijvoorbeeld 50/50- tussen de beide partijen. Van het ene moment op het andere kan Schotland zich de status en welvaart van een rijke oliestaat aanmeten.
Daar komt de bruid
Voor Engeland worden de problemen steeds groter. Want het is niet uit te sluiten dat Schotland zich als aantrekkelijke bruid voor Europa aandient. Eindelijk weer eens een toetreder die iets te bieden heeft, in plaats van te vragen. De relaties tussen Engeland en Europa zullen uiteraard aanzienlijk verslechteren. In eigen land zal sprake zijn van grote sociale onrust, zo niet keiharde strijd tegen de uittreding van Schotland. Hoe waarschijnlijk is dit scenario?
De geest is uit de fles
Voorlopig blijft het bij woorden. Maar de geest in Schotland is allang uit de fles en wat zouden wij doen als er een pot met geld voor onze kust zou liggen? Deze vergelijking gaat niet helemaal mank. Nederland heeft recent een nieuw aardgasveld in het noorden gevonden en daar kan door de noordelijke provincies aanspraak op worden gemaakt. Het geld is misschien wel dringend nodig om het noorden voor de armoedeval te behoeden, zeker nu de vergrijzing toeneemt en de werkgelegenheid verdwijnt.
Spanning stijgt
De vergelijking gaat mank. Noord-Nederland streeft niet naar onafhankelijkheid. Zelfs in het verre verleden was er slechts sprake van plaagstootjes. Schotland heeft daarentegen in korte tijd de zaak op spanning kunnen brengen. Het volk wil bewegen en wel nu. Dat realiseert de Engelse regering zich.
Zwart zaad
Een oplossing is vooralsnog niet in zicht. Als de ene partij het geld wil hebben dat de andere partij heeft, kan daarover onderhandeld worden. Maar als iemand wél geld heeft en toch in geldnood is –zoals Engeland- blijft het moeilijk praten. Laten we vooral niet vergeten dat Engeland op zwart zaad zit. Olie of niet.
©René Tissen @ rtlz.nl