Dat kan Noord-Europa zijn. Maar het kan net zo goed Zuid-Europa zijn. Het is lood om oud ijzer.
Psychologisch steekspel
Het experiment van de monetaire unie is mislukt en wél om de enige reden die er daadwerkelijk toe doet namelijk dat de samenwerkingspartijen elkaar niet meer vertrouwen, zelfs openlijk wantrouwen. Monti haalt uit naar Merkel, Draghi naar Weidmann, Juncker naar Rutte en Rössler naar Roemer met als enige effect dat nu helemaal niemand meer weet waar die aan toe is en waar het met Europa heen moet. Nederland maakt in dit psychologische spel een onhoudbaar zwakke indruk.
Paniekvoetbal
De verwachting is gerechtvaardigd dat als Europa uiteenvalt er eerst allerlei gelegenheidscombinaties zullen worden gevormd van landen die elkaar de bal willen toespelen uit oogpunt van schadebeperking. Ik verwacht hier paniekvoetbal en de buitenspelval voor Griekenland. Het zal een tijdje duren (en veel een-tweetjes met zich meebrengen) voordat het verenigde Europa van de EEG weer een kans krijgt. Nederland doet er verstandig aan om zich van meet af aan als sociale handelspartner te profileren.
Elkaar bij de hand nemen
Sociale handelspartners zijn landen die elkaars economie versterken door er voor te zorgen dat aan beide kanten van de handelsbalans werkgelegenheid wordt gecreëerd op basis van gedeelde visie, kennis en innovatie. Sociale handelspartners zijn gericht op wederzijdse kansen en mogelijkheden die voortkomen uit menselijke en maatschappelijke creativiteit. Economisch potentieel is er voldoende. Het gebruik ervan blijft achter. Omdat de Europese Commissie met al haar bureaucratie gefaald heeft.
Het einde van Brussel
In het kader van het uiteenvallen van Europa zal de Europese Commissie aan stukken worden gescheurd. Afdrachten zullen worden opgeschort en zelfs helemaal opdrogen. Hevige gevechten om bestaande subsidiepotjes zullen plaatsvinden, veel oud zeer uit het verleden zal worden vergeld. Brussel wordt uitgekleed en ontdaan van alle institutionele franje. België splitst zich op.
De ECB is ten dode opgeschreven
Een felle strijd zal ontbranden over het voortbestaan en de rol van de Europese Centrale Bank. Is deze nog wel nodig en mogelijk? Sinds het aantreden van de Italiaan Draghi als directeur van de ECB is de geloofwaardigheid van deze ooit zo prestigieuze instelling ( onder Duisenberg) helemaal aan gort. De twee kredietramen van een half biljoen Euro elk hebben niet gewerkt en het opkopen van ‘vuil’ staatspapier van Zuid-Europa heeft het vertrouwen in de Eurozone genadeloos onderuit gehaald.
Bloedbad banken
Voor de banken zal Europa in een bloedbad veranderen en ik vrees voor het leven van veel bankiers zodra daadwerkelijk blijkt hoe slecht een aantal grootbanken er voor staan en dat al die tijd al stonden. De schone schijn zal niet meer kunnen worden opgehouden en zodra burgers merken dat hun spaartegoeden wél door de staat gegarandeerd zijn, maar niettemin verdwenen, is de beer op straat los. Dan slaat er een golf van agressie over Europa heen en verandert het gedroomde paradijs in een regelrechte brandhaard.
Nooduitgang gezocht
Finland roept momenteel de collega lidstaten op om voorbereidingen te treffen voor het opheffen van de monetaire unie. Ook Finland ziet dit als een noodgeval, maar wel met een zekere onvermijdelijkheid. Wat niemand in het kader van de Europese schuldencrisis voor mogelijk houdt, blijkt toch (en telkens weer) te gebeuren. Finland ziet de bui hangen en vreest voor datgene dat ik in deze column hard en ongenuanceerd beschrijf.
Wat niet kan gebeuren, gebeurt toch
De paradox van het onmogelijke dient zich aan. Komt er een plan “B” dan treed onmiddellijk vertrouwensverlies in Europa op. Komt het plan er niet, dan ondermijnd dat het vertrouwen in Europa op een zodanige manier dat Europa verder uiteen valt.
Was het maar nooit zover gekomen
De Europese schuldencrisis had nooit een politiek probleem mogen worden. Want daarmee werd het een probleem van burgers en dat is het nu in volle omvang. Maar burgers kunnen niets oplossen. Die kunnen nadenken over oplossingen en zelfs anders daarover denken, maar ze kunnen niets doen.
Eenheid van denken is nodig
Wrang is het om te moeten constateren dat er door burgers inmiddels héél anders over de crisis en dus over Europa wordt gedacht. Geen mening is dezelfde. Zie daar maar eens een eenheid uit te smeden.
©René Tissen, rtlz.nl