Dramatisch
De situatie met betrekking tot de Europese schuldencrisis neemt steeds dramatischer vormen aan. Van een climax of misschien zelfs een anticlimax is echter nog geen sprake. Terecht zijn alle ogen momenteel op Griekenland gericht. Het echte gevaar voor de eenheid van de Eurozone ligt in Spanje en daar is van vele kanten en al veel eerder op gewezen.
Exit
Geen wonder dat voor, na of zelfs gelijktijdig aan een Grexit er nu ook gesproken wordt van een Spexit en in dezelfde trant van een Itexit. In dat laatste begrip zit een wrang woordgrapje verborgen (‘I Tax It’), maar er wordt mee bedoeld dat ook Italië snel eieren voor zijn geld kan gaan kiezen vanwege de eerder door premier Monti geuite zorg dat Spanje zijn land wel eens zou kunnen besmetten met het dodelijke schuldenvirus.
Ziek voordat je het weet
Deze besmetting is echter allang een feit, maar pas nadat die daadwerkelijk wordt ingezien begint het balletje van de ondergang te rollen. Burgers hebben als vanouds eerder in de gaten dat ze besmet zijn dan regeringen, politici en banken. Zorgelijk is dat de besmetting zich inmiddels uitstrekt tot Frankrijk en België en via beide landen oprukt naar Nederland.
Penibele situatie
Sinds de vernietigende analyse van de Europese Commissie van gisteren over onze schuldenpositie in relatie tot de aftrek van hypotheekrente, dringt ook in Nederland de onhoudbaarheid van de situatie door. Er moet iets gebeuren, maar alle wegen leiden tot de ondergang van burgers. Om verlies aan vertrouwen bij burgers tegen te gaan zullen deze gecompenseerd moeten gaan worden, maar wat nu als daar geen geld voor is? Als er vervolgens ook in Nederland verborgen staatschuld opduikt –en die is er- wordt het politiek en maatschappelijk penibel. Ik ben geen paniekzaaier, maar paniek loert wel degelijk om de hoek. Nederland verkeert in een politieke impasse en schuift de boel vooruit.
Dan toch weer een wereldcrisis?
Ik sluit niet uit dat de aanstaande ondergang van Griekenland en Spanje tot een wereldcrisis zal lijden die zijn weerga niet kent en dus erger zal worden dan de Amerikaanse Lehman-crisis van 2008. Er staat veel op het spel. De situatie is op dit moment zelfs zo bedreigend dat van de feitelijke instorting van het westerse financiële systeem sprake is.
Falend reddingsbeleid
Dat komt omdat het reddingsbeleid met betrekking tot de banken telkens weer verkeerd uitpakt. Banken worden stelselmatig van extra geld –liquiditeit- voorzien maar blijven grote problemen hebben met hun solvabiliteit, ook omdat de internationale regelgeving daaromtrent vaan en onduidelijk is geworden. Gisteren werd wederom een aantal Deense banken afgewaardeerd. Dit probleem duikt telkens weer op een andere plek op, maar verdwijnt niet en wordt zelfs erger.
Met geld smijten
Als het daadwerkelijk tot een financiële crisis komt naar aanleiding van Zuid Europa is nu al duidelijk dat de centrale banken daarop zullen antwoorden met het beschikbaar stellen van een ongekende hoeveelheid nieuw geld. Dan zal er letterlijk met geld gestrooid worden, zoals een blusdeken wordt gebruikt om een brandhaard af te dekken. Allesomvattend, maar het vuur laait gemakkelijk weer op en het slachtoffer –de burger- kan gemakkelijk stikken.
Europa zonder koers
Ondertussen houden de Europese regeringsleiders zich koest. Angela Merkel telt haar knopen. Kan Duitsland de Eurozone overeind blijven houden? Het ziet er somber voor haar uit. Onbekend is welke nieuwe reddingsplannen er in voorbereiding zijn. Vanuit Nederland wordt geopperd om het Europese steunfonds dan maar te verhogen, misschien wel tot 1 biljoen euro. Dat is vooruitlopen op de centrale banken, maar niet minder dodelijk. Want de echte oplossing ligt niet in meer geld voor meer schuld, maar in meer geld voor minder schuld. Een kwestie van solvabiliteit dus.
René Tissen
Business Universiteit Nyenrode
.
.
