Bondskanselier Merkel heeft vandaag andermaal duidelijk gemaakt dat zij een politieke unie in Europa wil om zodoende de alsmaar voortwoekerende en zelfs erger wordende schuldencrisis het hoofd te kunnen beiden. Het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk dat de parlementen van de nu nog soevereine lidstaten zich in haar -overigens nog vage- voorstel tot eenheidsvorming zullen kunnen vinden. Misschien nog wel in haar visie. Maar zeker niet als het om het opgeven van de eigen macht gaat.
De tijd dringt
Dan is er de factor tijd. De kans dat een politieke unie snel tot stand komt is klein en heeft weinig te maken met de verdragswijzigingen die nodig zijn voor een dergelijke omvangrijke en verstrekkende operatie. De enige mogelijkheid die ik zie is die van het door de gezamenlijke regeringsleiders uitroepen van de financiële noodtoestand in Europa, waarna de vorming van een politieke unie eenzijdig kan worden afgedwongen ter voorkoming van een burgeroorlog.
Kansloos scenario
Dit scenario lijkt mij ondenkbaar en wel om verschillende redenen. Ten eerste zal een dergelijke stap komend van Duitsland het oorlogsverleden van Duitsland weer in de schijnwerpers plaatsen en dat kan tot allerlei extremistische reacties leiden. Die kunnen op hun beurt tot de burgeroorlog leiden die juist voorkomen moet worden. Ten tweede zullen de andere lidstaten de noodtoestand in hun lokale parlementen niet kunnen verdedigen omdat die in feite terzijde geschoven worden. Enig officieel draagvlak blijft echter nodig om burgers niet tot openlijk verzet te bewegen.
Totalitair Europa
Ten derde kan er gemakkelijk een machtsstrijd onder de Europese machthebbers uitbreken waardoor Europa van het ene moment op het andere in een totalitaire staat verandert met een dictatoriaal leider en daar zitten geopolitiek nogal wat angels en klemmen aan. Amerika zal op zijn zachts gezegd niet blij zijn ook al houden ze daar best van daadkrachtig optreden tegen de schuldencrisis. Overigens is aan Herman van Rompuy goed te zien dat hij ten diepste democratisch is en daarom ongeschikt als dictator.
Schuldentrein dendert voort
Zijn er nog andere mogelijkheden om een snelle politieke unie te realiseren? Eigenlijk niet. Want het overdragen van macht van de ene partij op de andere leidt altijd tot het uithollen van eenheid in plaats van het tot stand komen ervan. De vraag naar beheersing van de schuldencrisis blijft hierdoor recht overeind staan. Die wordt minder in plaats van meer beheersbaar.
Goede raad is duur
Als er al een politieke unie komt dan gaat de totstandkoming ervan een tijdje duren. Wat bijvoorbeeld te doen met de Europese koninkrijken zoals Nederland en België? Kan Europa zich voorstellen om een koninkrijk te worden, bestaande uit een koninkrijk raad van jonge troonopvolgers die als Raad van Advies fungeren ten bate van een rechtstreeks gekozen regering en parlement? Het lijkt op dit moment een onhaalbare kaart en misschien wel voor altijd. Toch zijn er meer voordelen verbonden aan een monarchie dan aan een republiek. Het kiezen van een president is gewoon belachelijk duur en daarom schijn democratisch. Kijk maar naar Amerika.
Climax nabij
De realiteit laat momenteel goed zien dat Europa mogelijk eerder valt dan de totstandkoming van een Europese politieke unie feit zal zijn. De schuldencrisis nadert met rappe schreden zijn climax en daar lijkt geen dam meer tegen opgewassen. Spanje werd even gered met 100 miljard euro. Maar de ‘burn rate’ van dit geld lag op 4.5 uur. Toen was het al op. Het ESM is ook meteen op.
Opdrogend Europa
Wanneer valt Europa daadwerkelijk in de wetenschap dat de Europese machthebbers Europa hoe dan ook niet zullen laten vallen? Zelfs Duitsland zal gewoon doorgaan met het beschikbaar stellen van geld en dat blijven doen, tegen beter weten in. Alles draait om vertrouwen. Als er veel partijen zijn die geen vertrouwen in een goede afloop van de zaak hebben, dan trekken zij hun geld terug. Dat is wat nu gebeurt. Dan halen burgers hun geld van de bank, trekken investeerders hun plannen in, geven overheden minder uit en wordt Europa in feite drooggelegd. Net zoals ooit in Amerika met alcohol het geval was.
Stress test voor ING?
Zodra ook in Nederland burgers hun geld in veiligheid gaan brengen is het gedaan met Europa. Zijn daar indicaties voor? Is ING bijvoorbeeld nog wel te vertrouwen? Op dit moment is dat nog wel het geval. Althans, naar het zich van buiten laat aanzien. Maar de Europese stresstest voor banken van juli 2011 liet overtuigend zien dat de Spaanse banken volledig gezond waren. Terwijl ze nu op sterven na dood zijn.
