Het orkest speelt door
Dat Spanje binnenkort roemloos ten onder gaat staat inmiddels voor vrijwel iedereen vast, met uitzondering van de Europese en Spaanse politiek-bestuurlijke en financiële elite. Het is opmerkelijk hoe lang zij vol blijven houden dat er met Spanje eigenlijk niet zo veel aan de hand is, behalve een beetje bankensteun. Het is een vorm van institutioneel liegen, die grenst aan het criminele. Als u en ik zo zouden liegen gingen we de bak in en werd de sleutel weggegooid. Net als met Bernie Madoff is gebeurd.
Schuldbriefjes
Glashard en met droge ogen wordt telkens weer beweerd dat Spanje geen staatssteun nodig heeft om als land overeind te kunnen blijven en dat de begroting 2013 kloppend is. Ondertussen duiken uit alle hoeken en gaten nieuwe verliezen op en raken de Spaanse geldkassen zo snel leeg dat er nu al met schuldbekentenissen aan toonder wordt gewerkt.
Er worden balletjes en bilateraaltjes voor steun opgegooid, maar officieel weet niemand iets.
Het zijn de banken, stommeling
Het rekensommetje betreffende de precaire positie van Spanje is simpel te maken. Daar waar de banken 100 miljard euro krijgen, moet eigenlijk 400 miljard euro worden gelezen in verband met de enorme -en volledig irreële- overwaardering van huizen in de boekhouding van Spaanse banken. Tel daarbij de overige af te waarderen vorderingen van Spaanse banken (op elkaar en anderen) op en er komt gemakkelijk nog een paar 100 miljard bij. Hoeveel precies weet niemand. Behalve dat het veel is, heel veel.
En nu ook hun klanten
Dan is er de staatschuld en de herfinanciering ervan. Even is de rente op 10-jarige staatsobligaties gezakt tot onder de beruchte 7% maar de positieve effecten daarvan worden grotendeels te niet gedaan doordat overal en nergens nieuwe schulden opduiken. Goldman Sachs schatte de steunbehoefte van de Spaanse staat onlangs op 650 miljard euro.
Mag het een onsje meer zijn
Het geheel komt dicht bij eerdere schattingen en berekeningen –ook van mijn kant- dat het overeind houden van Spanje zo’n 1 tot anderhalf biljoen euro zal gaan kosten en dan voorkom je alleen het directe faillissement. Daarna moet er wederom geld bij om het land operationeel verder te kunnen laten draaien. Als het vervolgens aan de inkomsten- en uitgavenkant blijft tegenvallen –wat met een werkeloosheid van meer dan een kwart van de beroepsbevolking zo zal zijn- treden er twee nadelige effecten op. Ten eerste raken de geldkassen opnieuw leeg, terwijl –ten tweede- begrotingssteun geen enkele verlichting biedt voor de schuldenpositie van het land.
Monetaire bazooka
Het is geen wonder dat de ECB nog maar één oplossing ziet en dat is het volledig open zetten van alle brandslangen richting Zuid-Europa. Daarom is er momenteel zoveel aandacht voor het verlenen van een banklicentie aan het ESM. Dat kan dan vrijelijk staatsleningen opkopen van problematische lidstaten opkopen en die als onderpand voor nieuwe geld onderbrengen bij de ECB. Een mooier voorbeeld van een Madoff-achtig Ponzi-schema is eigenlijk niet denkbaar. Het is ongelimiteerd geld bij drukken in optima forma.
Geen weldenkend mens kan vóór zijn
Het is evenmin een wonder dat Duitsland zich tegen deze optie blijft verzetten, zelfs de coalitiepartners van bondskanselier Merkel zijn tegen het verstrekken van een banklicentie aan het ESM. Ik ben zelf ook tegen en eigenlijk moet heel Nederland tegen zijn, want het is allemaal niets meer of minder dan het afromen van onze opgebouwde welvaart ten gunste van Zuid-Europa dat er niet – lees: niet- beter van wordt, althans niet vanuit het perspectief van de bevolking.
Kan de democratie het oplossen?
Maar Nederland slaapt zacht en het wachten is daarom op het Duitse constitutionele hof in Karlsruhe. Helaas is het niet aannemelijk dat dit hof tegen zal zijn. Er zal waarschijnlijk slechts worden gewezen op de noodzaak van versterking van het democratisch proces dat volledig en in volle openheid zijn werk moet kunnen doen. De bal zal teruggelegd worden bij de politiek. Die moet er maar uit zien te komen. In één ding is de van origine Oost-Duitse politicus Merkel bijzonder sterk. In het uitoefenen van ijzeren macht. Zal zij een banklicentie voor het ESM toestaan?
Wie weet waar dit over gaat?
We moeten hopen dat bondskanselier Merkel met gezond verstand zal besluiten. Dan houdt zij haar poot stijf. Aan het Duitse volk zal het niet liggen. Dat wil niet meegezogen worden in een bodemloze put. Wij zouden dat ook niet moeten willen. Maar bij ons komt alleen de vaste Kamercommissie voor Financiën terug van reces. En -zonder dat ik onaardig wil zijn- wat weten die nou van de Europese schuldencrisis?
