Tekorten worden hoger
Nu het Nederlandse tekort op de begroting hoger uitvalt dan waar rekening mee was gehouden (niet 4,6% maar 4,9%), kan het niet anders dan een kwestie van tijd zijn totdat de Europese Commissie ons boetes oplegt en het kabinet Rutte daarin aanleiding en rechtvaardiging zal zien voor een straf bezuinigingsbeleid. In ieder geval staat vast dat Europa verscherpte dijkbewaking heeft ingesteld met betrekking tot de Nederlandse economie en overheidsfinanciën. Er is geen ontkenning meer mogelijk. Het gaat slecht met Nederland. Maar hoe slecht is slecht? De spanningen lopen op.
Tegenvallers vallen tegen
Onlangs constateerde Mathijs Bouwman dat alle tegenvallers die zich momenteel in de economie voordoen, de neiging hebben om steeds weer én meer tegen te vallen. Dat komt omdat we anders zijn gaan kijken naar de economie. Stond er vroeger een kantoorpandje leeg, dan haalde iedereen zijn of haar schouders op. Nu vragen mensen zich af wanneer de financiële klap komt. De noodlijdende vastgoedonderneming Uni Invest, suggereert een zware klap. Burgers worden vooral onrustig omdat hun gezonde verstand iets anders zegt dan de officiële zienswijze van economen, politici, beleidsmakers, bankiers en (vastgoed) ondernemers. Wie heeft gelijk?
Waarheid en werkelijkheid
In korte tijd is de Nederlandse economie in recessie gekomen en die is zelfs dieper dan werd aangenomen. Maar officieel wordt de recessie als ‘zacht’ gekenmerkt. Wie kan er eigenlijk nog wél rekenen? De werkloosheid is verrassend scherp opgelopen tot 6%. Dat is niets vergeleken met Zuid- en Oost Europa. Maar wij tellen zelfstandigen zonder werk niet mee als werklozen. Dat is algemeen bekend. Want wij zien hen als ondernemers. Er is een groeiende behoefte aan de waarheid achter de werkelijkheid en aan inzicht in de reële stand van zaken met betrekking tot de economie en samenleving. Tot voor kort waren alleen sommige bloggers en columnisten (waaronder ik) somber gestemd. Inmiddels is de publieke opinie inktzwart gekleurd.
Meer vragen, minder kansen
De vraag waar veel mensen mee zitten is drieledig.
1. Vormt wat wij nu in Nederland meemaken het begin van een (uitzonderlijke) crisis in eigen land of is het een (normale) correctie vanwege onze goede staat van dienst?
2. Bevordert het beleid van Europa onze economie of zorgt die er juist voor dat wat anders in Nederland een correctie zou kunnen zijn, toch een crisis wordt en die misschien zelfs verergerd?
3. Gaat het binnenkort weer als vanouds of maken wij een overgangsperiode mee van de oude - bekende - markteconomie naar een nog onbekende nieuwe economie?
Voor velen is de overkoepelende vraag of wij het welvarende leven dat wij gewend zijn kunnen blijven voortzetten of niet, al dan niet met Europa. Steeds minder jonge Nederlanders zien nog kansen. Veel jongeren werken onder hun niveau. Ook in Nederland wordt er langer thuis gewoond.
Schuld, altijd die vermaledijde schuld
Niemand kan de vraag beantwoorden in hoeverre het mogelijk is om een duurzaam welvarende economie te realiseren op basis van schulden. Dat dit kán is overduidelijk. Want het is jarenlang zo gegaan en is zelfs wenselijk. Maar wat we niet weten is of het ook nog kan als er al een (te) hoge schuldenberg is. En die is er. Waar ligt het omslagpunt? Bij maximaal 3% begrotingstekort en 60% staatsschuld? Nee toch. Europa zoekt de oplossing in méér schulden en méér handel in schulden, in de hoop dat de problematische lidstaten daardoor de tijd en ruimte krijgen om hun economieën op orde te krijgen. Burgers weten dat bij een teveel aan schulden, er een blijvend tekort aan geld is.
Oeps…
Europa is wel degelijk geschrokken van het straffe bezuiniBgingsbeleid dat de Grieken is opgelegd. In korte tijd heeft dit geleid tot een humanitaire ramp van ongekende omvang. Wij staan erbij en kijken ernaar en vinden het eigenlijk wel een beetje goed dat een volk geheel aan de ketting wordt gelegd. In Nederland heeft dit beleid er echter ook voor gezorgd dat de klassieke oplossing –straf bezuinigen- niet meer haalbaar is. Waarom bezuinigen (ook in Nederland) als de schuldenberg groter is dan ooit afgelost kan worden en het zelfs niet de bedoeling van Europa is om schulden af te lossen, uit angst voor een nieuwe bankencrisis? Helaas kan doorgaan op de huidige weg ook niet. Want die valt steeds meer tegen.
Waar kunnen we op rekenen?
Het is allemaal een kwestie van rekenen. Goed rekenen betekent herstel van vertrouwen bij de bevolking. Dan is er een bittere pil die geslikt moet worden, maar kan er een nieuw elan ontstaan. Fout rekenen kan ook. Dan blijven we de werkelijke schuldenlast in –en van- Nederland en Europa verdoezelen. En blijven we dus achter de feiten aanlopen. Fout rekenen voedt het wantrouwen van mensen, want die zien of voelen aan dat het plaatje niet klopt. Goed rekenen kan tot paniek leiden. Fout rekenen ook. Maar dan omdat het te laat is om nog iets te doen. Het is tijd voor een grote schoonmaak van ons gemeenschappelijke huishoudboekje. En wel nu.
