Definitieve doorbraak van de stijgende trend
Afgelopen vrijdag was de definitieve doorbraak van de stijgende trend in de AEX Index een feit. Met een ‘gap’ tussen de 321,59 en 322,22 punten brak de koers de trend lijn die op 9 maart 2009 begon op 195 punten, een trendbreuk die op zijn minst een zijwaartse consolidatie suggereert. En daarmee bedoelen we een consolidatie boven de horizontale steun op 300 punten.
Klik op de daggrafiek van de AEX om deze te vergroten
De volgende steunlijn op 314 punten deed prima (tijdelijk) zijn werk, met een laagste koers op 313,86 punten en een slotkoers 315,04 punten (zie grafiek vorige column). Korte termijn beleggers verkopen nu iedere rally, als deze nog komt, richting de ‘gap’ tussen 321,59 en 322,22 punten en de horizontale weerstand op circa 327 punten. Na dit mogelijke herstel verwachten we de daling naar 300 punten.
Het wordt bijzonder interessant hoe de koersen zich vanaf de 300 punten gaan ontwikkelen. Dit is voor mij nu nog onduidelijk, maar ik ben niet gerust op een goede afloop. Helemaal, nu ik van andere ‘analisten’ om me heen hoor dat deze correctie een prachtig koopmoment is. Dat is onjuist. Ja, koersen kunnen rond 300 punten een belangrijke bodem maken om van daaruit te gaan stijgen tot zelfs boven de vorige top op 345 punten naar 400 punten en zelfs 500 punten. Maar dit is geen ‘Bull market’. In een lange termijn stijgende trend klopt het dat iedere correctie van circa 10% ongezien gekocht kan worden.
De huidige trend op aandelenmarkten laat zich het beste omschrijven als een herstel binnen een lange termijn consolidatieproces. Dit proces is begonnen vanaf de top op 700 punten en kenmerkt zich door afwisselende wilde stijgende en dalende trends binnen een grote bandbreedte (zie maandgrafiek). Daarom moet gewacht worden op bevestiging en deze bevestiging is voor mij een stijging boven de vorige top op 345 punten voor lange termijn beleggers.
Is dit laat ? Misschien wel, maar hier geldt ‘better safe than sorry’. Zeker als we naar de risico’s gaan kijken, wat deze zijn zeer, zeer groot.
Klik op de daggrafiek van de DAX om deze te vergroten
DAX Index maandgrafiek ‘key reversal’
Deze grafiek hebben we in de column ‘Bear markt rally afgelopen, lange termijn lagere top’ al laten zien. Maar omdat de gevolgen van deze grafiek dermate belangrijk zijn daarom nog een keer. De koersbeweging in de maand januari is een ‘key reversal’, één van de meest betrouwbare omkeerpatronen binnen technische analyse, die signaleren dat een voorafgaande trend afgelopen is en lagere koersen voor de deur staan. De maand januari omsluit de hele vorige december maand en signaleert dat de stijging zoals deze in maart 2009 is begonnen is afgelopen. Uiteraard zegt dit nog niets over tot waar koersen zullen dalen. Maar omdat het hier een lange termijn grafiek betreft lijkt het onwaarschijnlijk dat de reactie op de vorige stijging vanaf maart 2009 kortstondig is. De korte termijn correctie zal naar onze mening beperkt blijven tot de belangrijke horizontale steun op circa 5.300 punten. Maar mocht de maandgrafiek een slot laten zien onder de horizontale steun op 5.300 punten dan MOETEN alle aandelenposities worden afgebouwd of protectie worden gekocht. Alles wat voor mij uit deze grafiek spreekt is risico, risico en nog eens risico.
Klik op de daggrafiek van de DAX om deze te vergroten
AEX Index 2009-2010 = 2001-2002
Al meerdere keren heb ik hier laten weten dat consensus op financiële markten levensgevaarlijk is. Zelf voel ik me comfortabeler in een contraire mening. Met deze wetenschap in het achterhoofd moet U de voorspellingen nog maar eens op U laten inwerken dat een meerderheid van de ‘kenners’ het beursjaar 2010 als een overgangsjaar ziet en vergelijkt met de koersbewegingen uit 2004. Niet onlogisch, zeker niet. Maar wel onwaarschijnlijk dat de meerderheid gelijk gaat krijgen. Kijkt U daarom nog maar eens goed naar de overeenkomsten tussen de herstelbewegingen uit het jaar 2001-2002 en 2009-2010 en dan met name de omcirkelde koersbewegingen. Vrijwel identiek tot dusver. Het is te simpel om te veronderstellen dat koersbewegingen exact hetzelfde zullen verlopen, want eens houdt ook deze vergelijking op. Zolang de overeenkomst stand houdt betekent het nu nadat de groene stijgende trend lijn gebroken is, de koersen snel de blauwe steunlijn op 300 punten gaan testen. Vanaf deze steun zouden de koersen nog één keer opveren richting circa 325 tot 330 punten waar de lagere top gemaakt wordt. Daarna zou de koers de zeer belangrijke steun op 300 punten breken. De gevolgen laten zich raden…. Ook deze grafiek vertelt ons dat de risico’s dat aandelenmarkten begin dit jaar een belangrijke top hebben gemaakt groot is.
Klik op de daggrafiek van de S&P om deze te vergroten
S&P500 Index licht in de duisternis ?
De weekgrafiek van de S&P500 Index in combinatie met het 73 weeks gemiddelde blijft een interessante grafiek om te volgen. In de afgelopen 16 jaar zijn signalen in dit gemiddelde behoorlijk betrouwbaar geweest in het aangeven van lange termijn omslagpunten in de markt. We hebben geen enkele aanleiding om aan te nemen dat komende signalen minder betrouwbaar zouden zijn. Nu is een gemiddelde een indicator die per definitie te laat komt met zijn signalen. Maar ‘tops and bottoms are for fools’ is een mooie uitdrukking die aangeeft dat het praktisch onmogelijk is om op bodems te kopen en op toppen te verkopen. Dat is de opzet van deze methode ook niet. Deze grafiek kan juist goed gebruikt worden om te profiteren van een groot gedeelte van een ingezette trend. De pijlen geven min of meer de draai punten in het gemiddelde weer. Iedere draai in dit gemiddelde in de afgelopen 16 jaar heeft ons verteld dat de bestaande trend daarna enkele jaren stand heeft gehouden. In de bestaande trend zien we zelfs dat een terugkeer richting dit gemiddelde (blauw omcirkeld) binnen de bestaande trend een keurig koop- dan wel verkoop moment is geweest. Deze methode kan beleggers houvast geven in de komende weken tot maanden. Het gemiddelde is nog dalende maar de daling neemt iedere week af, afgelopen week een daling van 2,50 punten. Dit schept de mogelijkheid dat het gemiddelde in de komende weken tot maanden een bodem kan maken net zoals in de jaren 1994 en 2003. Het vertelt ons niets over het opwaarts potentieel maar wel dat de stijging zoals deze in maart 2009 is begonnen zich zal voortzetten.
Conclusie
Beleggen is een afweging maken tussen risico’s en kansen. Om de huidige korte termijn correctie richting de 300 punten te bestempelen als ideaal koopmoment zonder protectie te kopen is absurd. Alleen korte termijn beleggers zien kansen in minimaal een herstel richting de 325 tot 330 punten in de AEX Index. De twee grafieken, ‘key reversal’ in de DAX Index maandgrafiek en de vergelijking tussen de koersbewegingen uit 2001-2002 en 2009-2010, vertellen ons alles over de risico’s die boven de markt hangen. Interessant is dat herstel vanaf de steun, lagere top en doorbraak steun in 2002 zich binnen een maand voltrok. Dat zou suggereren dat we in de aanstaande en verwachte bodem op 300 punten snel duidelijkheid krijgen of de vergelijking uit 2001-2002 zich voortzet. De S&P500 Index weekgrafiek in combinatie met het 73 weeks gemiddelde heeft in de afgelopen 16 jaar de lange termijn trend wijzigingen in deze markt behoorlijk goed aangegeven. Dit gemiddelde daalt nog, maar de kracht van de daling neemt af. Als dit gemiddelde erin zou weten te slagen om van dalend naar stijgend te draaien dan mogen we een hervatting van de stijgende trend in de komende jaren verwachten. De komende weken/maanden lijken doorslaggevend te gaan worden betreft het aandelenklimaat voor de komende jaren. Later deze week zullen we de risico’s op financiële markten beoordelen aan de hand van de lange termijn grafieken in de Dollar Index en het Goud.
Roelof-Jan van den Akker is Senior technical analyst binnen ING Wholesale Bank en verantwoordelijk voor technische analyse binnen dit bedrijfsonderdeel en ING Financial Markets. Hij schrijft deze column op persoonlijke titel. Zijn technische analyse visie is geen rechtstreeks beleggingsadvies. Hij heeft geen posities in individuele aandelen of aandelenmarkten.
©Roelof-Jan van den Akker (ING) @ RTLZ.nl
©RTLZ.nl