Voortzetting van het ‘ doormodder’ proces
Met het begin van een nieuw jaar wijzigt het beeld van de beurzen niet direct. Hoewel seizoensinvloeden als ‘januari effect’ wel bestaan spelen de koersbewegingen zich nog steeds binnen een consolidatie af die we uit de tweede helft van vorig jaar kennen. Het is dus verstandig om op deze lijn voort te borduren. Voorspellingen voor een heel jaar zijn geheel nutteloos. Ik lees aan het eind van dit jaar wel waarom de verwachtingen voor 2012 niet zijn uitgekomen. Belangrijker is om je te concentreren op de eerst komende grotere trendmatige beweging zonder het lange termijn koersbeeld uit het oog te verliezen.
Daarom eerst een blik op de jaargrafiek van de AEX Index, waar een candle een heel jaar vertegenwoordigt.
Lagere toppen en bodems
De grafiek laat al een patroon van een eerste lagere top zien in 2007 op 564 punten in relatie tot de hoogste stand uit 2000 op 703 punten. Gevoelsmatig liggen deze koersniveaus al eeuwen achter ons.
Ook heeft de koers in 2009 een lagere koersbodem op 195 punten neergezet dan het dieptepunt op 218 punten uit 2003. Al met al geen florissant technisch beeld op de lange termijn, al zou de afgelopen 10 jaar nog uitgelegd kunnen worden als consolidatiepatroon. De zwakte in deze grafiek zit hem voor mij in de indicator, de RSI.
Dit momentum signaleert net als de koersgrafiek een dalende trend, maar ook een voltooid toppatroon welke al teruggetest lijkt.
Op de lange termijn, komende jaren, is dit een weinig bemoedigend signaal. Het suggereert dat de RSI nog flink moet zakken en dat geldt dan ook voor de koers.
Korte termijn consolidatie
Toch kunnen we nog weinig met het gegeven dat de lange termijn er zwak uitziet. Het zegt niets over dit jaar, het is een proces wat zich over jaren dient te voltrekken. In het verlengde hiervan is het goed te bedenken dat lange termijn bull markten circa 20 jaren in beslag nemen, de meest recente was de stijging sinds 1982 tot aan 2000. Koershistorie laat zien dat lange termijn bear markten gemakkelijk 16 jaar kunnen duren. In de huidige fase hebben we tot dusver 11 jaar achter de rug waardoor een aantal moeilijke jaren gemakkelijk kunnen volgen.
Om wat over de komende weken tot maanden te kunnen zeggen kijk ik naar de daggrafiek. Daarin valt op dat de koersen na de daling in de zomer van vorig jaar zijn aanbeland in een consolidatiefase waarin scherpe stijgingen worden afgewisseld met net zulke harde koersdalingen.
In dit proces noteer ik recent een aantal verbeteringen. Ten eerste is de dalende weerstandslijn over de toppen van de afgelopen maanden gebroken boven de circa 304 punten in de AEX Index eind vorig jaar. Als tweede verbetering valt op dat de koers ook boven het 200-daags exponentieel gemiddelde is gesloten op 310,50 punten op de laatste beursdag van het jaar. Vorig jaar bleek iedere test van de onderzijde richting dit gemiddelde samen te vallen met een top in de markt. Hierdoor krijgt het zijwaartse karakter van de markt meer vorm.
Conclusie
De lange termijn jaargrafiek van de AEX Index geeft aan dat aandelenmarkten nog lang niet uit de problemen zijn. Met name de RSI grafiek geeft aan dat het dieptepunt voor de aandelenmarkten in de komende jaren nog gemaakt moet gaan worden. Een doorbraak van de dalende weerstandslijn in de RSI is noodzakelijk voor lange termijn verbetering.
De korte termijn verbeteringen resulteren in de bevestiging van het zijwaartse koersverloop. De huidige stijging geeft aan dat de koersen op weg zijn naar de weerstanden in de huidige consolidatiefase voor de markt. De volgende weerstandniveaus voor de AEX Index zijn de top uit oktober op 318,18 punten in combinatie met de gap uit begin augustus tussen 316,42 en 319,96 punten.
Boven dit eerste richtpunt komen de volgende weerstanden in zicht waar de AEX Index een top kan gaan maken in het bredere consolidatieproces. De zware horizontale weerstand op circa 327 punten en eventueel de bovenkant van het korte termijn stijgende trendkanaal van de afgelopen maanden. Midden januari ligt de bovenkant van dit trendkanaal op circa 333 punten.
De ervaring leert dat zolang de korte stijgende trends in deze bredere consolidatie intact blijven (blauwe lijnen) op nu 304 punten korte termijn beleggers op meer koerswinsten naar de genoemde weerstandniveaus mogen rekenen.
Maar ook een test van de bovenkant van het trendkanaal op circa 333 punten neemt het risico op een groot bearish continueringspatroon niet weg. Daarom worden de dieptepunten uit vorig jaar op 270, 260 en 256 punten extreem belangrijk in het lange termijn proces binnen de bear markt. En zal dit jaar moeten blijken of deze stand weten te houden.
Het voordeel van het huidige negatieve sentiment is dat de aandelenparticipatie laag is en relatief kleine vraag rond deze niveaus al voor bodemvorming kan zorgen. Dat moet beleggers houvast bieden.
©Roelof-Jan van den Akker @ rtlz.nl