De beste incentive in 7 Stappen

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een incentive of snoepreis de prestaties van werknemers bevordert. Nu de Nederlandse bazen nog, want die zijn sceptisch: HALLO CHEF, wakker worden, voor een tripje naar Zuid-Afrika willen we best een beetje harder lopen.
Door Ad Bergsma

Een ‘incentive’ is een prikkel die mensen ertoe aanzet zich in te spannen. Loon is bijvoorbeeld een belangrijke prikkel, maar zeker zo belangrijk zijn de aard van het werk, het contact met collega’s en status. Soms kiezen werkgevers ervoor een reis als extra beloning in het vooruitzicht te stellen wanneer bepaalde doelstellingen zijn gehaald.

Dat deze strategie vruchten af kan werpen, blijkt uit het werk van de Amerikaanse psycholoog Steven Condly. Hij heeft voor het wetenschappelijke vakblad Performance Improvement Quarterly een overzicht gemaakt van 47 experimenten met incentives. Condly concludeert dat die gemiddeld leiden tot een verbetering van de prestaties met gemiddeld 22 procent: “Werknemers werken slimmer, harder en langer als zij de gelegenheid krijgen een incentive te verdienen.”

Toch heeft het gebruik van incentives nog geen hoge vlucht genomen in Nederland. Een enquête van de brancheorganisatie SITE (Society of Incentive & Travel Executives) uit 2004 leerde dat 63 procent van de bedrijven incentives onbelangrijk vindt. Een van de redenen is dat incentives niet altijd succesvol zijn. Condly raadt daarom aan bij het ontwikkelen van een programma de volgende stappen te doorlopen.

1) Analyseer wat er speelt op de werkvloer
Tegenvallende prestaties kunnen veroorzaakt worden door een gebrek aan kennis, motivatie of ondersteuning vanuit het bedrijf. Een incentive kan alleen een oplossing zijn voor een gebrekkige motivatie. Training is nodig bij gebrekkige kennis en bij te weinig ondersteuning moet het werk beter georganiseerd worden.

2) Neem voldoende tijd
Wanneer u denkt dat het de moeite loont de motivatie te verbeteren, kan een incentiveprogramma ontworpen worden. Condly: “Er bestaan hierbij geen spijkerharde wetten, maar hou rekening met de volgende vuistregels. Het programma moet niet te kort duren. Als het zes maanden loopt in plaats van één maand, dan is er voldoende gelegenheid om het programma onder de aandacht te brengen en hebben de twijfelaars de tijd om het voorbeeld van enthousiaste collega’s te volgen. Ook heb je dan de tijd om de kreukels in het programma glad te strijken.”

3) Geef werknemers inspraak
Een van bovenaf opgelegd programma maakt werknemers sceptisch. Geef hen daarom inspraak in de duur van het programma, het soort incentive en wat nodig is om de incentive te verdienen.

4) Kies de juiste doelgroep
Richt de incentive als het even kan op het team en niet op individuele werknemers. Een individu kan voor zichzelf beslissen dat de incentive het extra werk niet waard is of dat hij het niet zal redden de incentive te verdienen. Het gevolg is dat hij zijn gedrag niet zal veranderen. Bij incentives die op het team gericht zijn, zullen individuele werknemers het team niet graag teleurstellen. Bovendien is het dan gemakkelijker de hulp van collega’s in te roepen om iets voor elkaar te krijgen.

5) Kies de beloning die het beste werkt
Reizen zijn bijzonder en memorabel en kunnen daardoor zeer motiverend werken, maar het is niet altijd eenvoudig iets te vinden dat het hele team waardeert. De chef kan een winterervaring in besneeuwd Lapland geweldig vinden, maar zijn collega houdt eigenlijk het liefst een winterslaap en wil per se niet met zijn allen bloot in de sauna en daarna dompelen in een wak in het ijs. Deze collega kan tegen gaan werken om aan de bedoelde ‘beloning’ te ontsnappen. Condly: “Een geldelijke beloning geeft werknemers de maximale vrijheid om de beloning te kiezen die zij zelf het liefst wensen.”

6) Stel de drie hamvragen
Het incentiveprogramma is op papier nu ver gevorderd, maar voordat het in de praktijk gebracht wordt, moet u zeker weten dat werknemers drie vragen positief beantwoorden. Hebben zij het idee dat de gevraagde inspanning in verhouding staat tot de opbrengst? Denken zij dat ze het klaar kunnen spelen om de incentive te verdienen? En vinden zij het incentiveprogramma eerlijk? Als een van deze vragen met ‘nee’ wordt beantwoord, is de kans op succes niet groot. Bekijk hoe het programma veranderd kan worden om de aarzelingen van werknemers te overwinnen.

7) Zorg voor duidelijke criteria bij evaluatie
Als het programma is afgelopen, wilt u graag weten of het de moeite waard is geweest. Zorg daarom voor duidelijke criteria voor de evaluatie. Hoe waren de prestaties voorafgaand aan het programma en hoe zijn zij in de loop van de tijd veranderd?

Foto: swiss-image.ch
Meer informatie:incentive.startkabel.nl