Een mislukte sterilisatie...

Wanneer je zeker weet dat je geen kinderen (meer) wilt, kun je je laten steriliseren. Een makkelijke manier om te voorkomen dat je gezin groter wordt dan gepland. Maar wat als er iets mis gaat met de sterilisatie en je tóch zwanger raakt? Mevrouw Rijks-Timmermans en haar man besloten dat hun gezien met vier kinderen compleet was en dat mevrouw Rijks zich zou laten steriliseren. Ze onderging een operatie, maar nog geen anderhalve maand later bleek ze tot haar grote schrik toch zwanger. Na een moeilijke zwangerschap werd haar dochter geboren. Kan de familie Rijks het ziekenhuis aansprakelijk stellen?

Feit: Als je kunt aantonen dat er een fout is gemaakt door het ziekenhuis, kun je het ziekenhuis aansprakelijk houden. Iedereen heeft namelijk het recht zijn gezinssamenstelling te plannen en af te stemmen op zijn financiële mogelijkheden. Deze medische fout doorkruist de toekomst van dit gezin en heeft grote financiële gevolgen. Overigens is het ook na een operatie waarbij geen fout gemaakt is in theorie mogelijk dat je toch zwanger raakt. Er kan nooit 100% kans op succes gegeven worden. Of je in dat geval het ziekenhuis aansprakelijk kunt houden, hangt af van de informatie die je vooraf hebt gekregen over de slagingskans, bijvoorbeeld door middel van een folder.

Na haar ongeplande zwangerschap liet mevrouw Rijks-Timmermans zich in een ander ziekenhuis meteen opnieuw steriliseren. Uit een echo bleek dat het klemmetje dat ze bij de eerste sterilisatie had gekregen, niet goed bevestigd was. Mevrouw Rijks klaagde daarop het eerste ziekenhuis aan, want hoewel ze haar dochter nooit had willen missen, is haar leven met een vijfde kind totaal veranderd. Vooral op financieel gebied. De eerste operatie was duidelijk niet naar behoren uitgevoerd. Heeft mevrouw Rijks recht op een schadevergoeding?

Feit: Als het ziekenhuis erkend heeft dat de operatie mislukt is en dat er een fout is gemaakt waarvoor het ziekenhuis aansprakelijk is, kun je de kosten voor de verzorging en opvoeding van een minderjarig kind (tot 18 jaar) als vermogensschade in rekening brengen. Dit wordt ‘wrongful birth’ genoemd. Hierover zijn uitspraken van de hoogste rechter geweest. Het staat niet vast of voor dit soort situaties in Nederland smartengeld te krijgen is. Daar zijn namelijk (nog) geen uitspraken over gedaan. Maar als je bijvoorbeeld kunt aantonen dat je psychische problemen hebt, waarvoor je onder behandeling van een psychiater bent, heb je eventueel recht op smartengeld.

Maar hoe bepaal je wat een kind mag kosten en wie bepaalt dat eigenlijk?

Feit: Smartengeld heeft te maken met de impact die de mislukte sterilisatie op het leven van mevrouw Rijks-Timmermans heeft. De vraag zou dan zijn hoe ernstig de psychische gevolgen voor haar zijn. Het moeilijke is dat deze schade niet echt in geld uit te drukken is. Het betreft immateriële schade, wat een vergoeding betekent voor geleden pijn, hinder en ongemak. Dit zal dus altijd per persoon bekeken moeten worden. De vermogensschade (dat wil zeggen de financiële schade) wordt bijvoorbeeld bepaald aan de hand van NIBUD-gegevens. Daarin staat vastgesteld wat je gemiddeld kwijt bent aan de opvoeding van een kind. Deze gegevens kunnen helpen bij het bepalen van de schade.

Inmiddels heeft de verzekeraar van het ziekenhuis erkend aansprakelijk te zijn voor de medische misser, maar tot op de dag van vandaag is er nog geen oplossing in zicht. De advocaat van de familie Rijks is bezig met het bepalen van een bedrag dat redelijk zou zijn qua vermogensschadevergoeding.

Ga naar de DAS-site voor de meest gestelde vragen over soortgelijke zaken

Een borstverkleining met grote gevolgen...

Je kunt besluiten je borsten te laten opereren uit cosmetisch oogpunt, maar veel vrouwen laten zich helpen vanwege psychische en fysieke klachten. Zo ook Froukje ter Meulen. Zij wilde een borstverkleining omdat ze veel last had van haar rug. Op haar 22e liet ze zich na lang nadenken opereren. Na de operatie vertelden de artsen Froukje dat de operatie geslaagd was, maar toen na twee dagen het verband eraf mocht, bleek dat er iets mis was met een van haar tepels. Froukje maakte zich zorgen, maar het ziekenhuis nam haar niet echt serieus, want pas ’s avonds kwam er een specialist naar haar tepel kijken. De specialist vertelde Froukje dat er tijdens de operatie al moeilijkheden waren geweest met de tepel. Froukje voelde zich er niet goed over, vooral omdat ze naar een paar dagen gewoon met een afstervende tepel naar huis gestuurd werd. Kun je een ziekenhuis eigenlijk aansprakelijk stellen voor de negatieve gevolgen van een operatie?

Feit: Het ziekenhuis is alleen aansprakelijk te stellen als er sprake is van een verwijtbare of aantoonbare fout, want een ziekenhuis heeft geen ‘resultaatsverplichting’. Je kunt namelijk nooit van te voren zeggen dat de operatie voor 100% gaat lukken. Men heeft een ‘inspanningsverplichting’. Dat wil zeggen dat men er alles aan gedaan moet hebben om de operatie zo goed mogelijk te laten verlopen. Risico’s en complicaties kun je nooit helemaal uitsluiten. In het geval van Froukje is geen sprake van een fout, maar een medische complicatie, die duidelijk in al het voorlichtingsmateriaal voor patiënten beschreven staat.

Toen Froukje terug moest komen voor controle, stelde het ziekenhuis een huidtransplantatie met een tatoeage voor. Froukje overwoog het aanbod, maar besloot er uiteindelijk niet op in te gaan omdat ze het eindresultaat niet mooi vond. Ze liet de kwestie even rusten. Na een tijdje werd ze weer door een andere arts nagekeken. Deze stelde een huidoprekking voor die maanden zou gaan duren. Ook zei de arts dat de eerder voorgestelde huidtransplantatie helemaal niet mogelijk was door de vele littekens. Froukje twijfelde toen helemaal aan het ziekenhuis en ze besloot dat ze ook de huidoprekking geen goede oplossing voor haar was. Ze was bang dat het weer mis zou gaan. Is hiermee de kous af?

Feit: In al het voorlichtingsmateriaal staat deze complicatie beschreven. Het ziekenhuis heeft meer dan correct gehandeld door Froukje een hersteloperatie aan te bieden, want het ziekenhuis hoeft wettelijk gezien eigenlijk niets aan te bieden, hoe vervelend de situatie voor Froukje ook is.

Maar mag je als patiënt niet gewoon verwachten dat dit soort operaties gewoon goed wordt uitgevoerd?

Feit: Je mag dat wel verwachten, maar risico’s kun je niet uitsluiten. In het gesprek dat je voorafgaand aan de operatie met de arts hebt, zal deze ook zeggen wat hij zal gaan doen en wat de risico’s zijn van de operatie. Wat er bij Froukje mis is gegaan, was een risico van de operatie.

Beide voorgestelde operaties spreken Froukje niet aan omdat ze vindt dat het resultaat er niet mooier op wordt. In plaats van dat Froukje lekkerder in haar veel zit door haar borstoperatie heeft ze er een complex bij gekregen. Mocht het ziekenhuis haar een hersteloperatie aanbieden waar ze wél vertrouwen in heeft, dan gaat Froukje daar alsnog op in.

Ga naar de DAS-site voor de meest gestelde vragen over soortgelijke zaken