'Niet meer afvallen, hoor!': Hanneke heeft moeite met complimenten over gewicht, ook nu ze dun is

"Zo Hanneke, wat ben je mooi slank geworden!"

Vanaf de parkeerplaats werpt de buurvrouw me een vermeend compliment toe. Ik schiet meteen in standje zelfbewust, met mijn bril op, haren in een knot en de mascara van gisteren nog bungelend aan mijn wimpers. 

Klap in je gezicht

Wat ook meespeelt: ik weet niet zo goed hoe ik op zulke opmerkingen moet reageren. Ze komen nu vaker, maar het beste antwoord heb ik nog niet gevonden. Zo'n gesprek komt namelijk standaard met waakzaamheid. Voor je het weet krijg je een klap in je gezicht met dezelfde bos rozen die je zojuist gepresenteerd is. Ook nu weer.

"Ben je lekker gaan sporten?"

Denk je nu werkelijk dat ik nu ineens het licht heb gezien? Dat ik tot een jaar geleden lag te vegeteren op de bank? Dat nu De Knop Om Is? Hou toch op, vrouw. Ik sport al jaren. Kickboksen en hardlopen, krachttraining en wandelen. En niet veel anders dan toen ik nog dik was, behalve dat het nu makkelijker gaat. Mijn knieën komen hoger in de boksles en mijn rondje polder wordt steeds langer, omdat ik na een half uur denk: hé, ben ik al hier? Dat is fijn, maar meer ook niet.

"Onder andere", antwoord ik de buurvrouw, want meer woorden wil ik niet aan mijn veranderde postuur vuilmaken. Het lichaam waar ik me al zo lang toe probeer te verhouden is ineens een gespreksstarter en dat blijf ik ingewikkeld vinden. Omdat mijn hoofd er niet helemaal naar staat, omdat ik weet dat ik me alsnog moet wapenen voor een vermomde belediging of omdat ik het te intiem vind.

'Wat een verschil met voorheen'

Laatst gebeurde in de sportschool hetzelfde. Een lieve andere sporter complimenteerde me met mijn afvalreis en herhaalde dat mijn benen zo dun waren geworden. Hoe goed van mij, en wat een verschil met voorheen. 

Zie je? Dat schuurt dan alweer. Want ik weet wel dat ik geen dunne pootjes had, maar zo’n detail doet me wel pijn. Blijkbaar heeft ze dus uitgebreid naar mijn bouw gekeken en er het hare van gevonden. En nu die kilo's weg zijn, voelt het blijkbaar prima om te zeggen hoe goed dat is.

Nog steeds dezelfde persoon

Alleen: ik schaam me alsnog. Terwijl ik ook wel weet dat dat niet hoeft. Maar met die reactie vind ik wel het bewijs wat ik altijd al voelde: in mijn maat 48-versie was ik (een) zonde. Walgelijk misschien zelfs, of gewoon jammer. Maar ikzelf ben niet veranderd, hè? Ik ben nog steeds dezelfde warme, guitige creatieveling die je moet bellen voor een opbeurend gesprek.

"Zo goed van je, echt heel knap", ging ze verder.

"Nou dank je, ja, ook dankzij afvalmedicijnen", voeg ik er snel aan toe.

Mijn discipline en harde werk waren er altijd al, maar nu ik hulp krijg voor mijn insulineresistentie loopt mijn metabolisme weer op rolletjes. Dat is een kwestie van biologie.

"Dat dacht ik al ja", vervolgt ze, "Want je hebt echt zo'n  ingevallen gezicht. Daar moet je echt niet meer afvallen hoor!"

'Omdat ik diabetes heb, is het goed'

"Het is niet alsof ik kan mikken, hè", zeg ik. Maar ik voel 'm wel. Met mijn handen wrijf ik over mijn wangen, zoekend naar uitstekende botten en ingevallen plekken. Ik vind ze niet.

"Nee, oké, maar als je stopt kom je meteen weer aan toch?", gaat ze verder.

Ik steek mijn diabetesriedel af, waarvan ik inmiddels ook weet dat vriendinnen 'm op tafel gooien wanneer mensen uit hun omgeving commentaar geven op mijn nieuwe postuur en de snelheid waarmee dat tot stand kwam. Omdat ik diabetes heb, is het goed. En mag ik medicatie gebruiken.

Het voelt ongemakkelijk en onveilig hoeveel mensen zich nu geroepen voelen om over mijn uiterlijk te praten. Ik dacht altijd dat ik fluitend door het leven zou gaan als ik slank was, maar hoewel ik de onzekerheid inderdaad kwijt ben, vind ik gesprekken erover nog net zo intimiderend als toen ik dik was.

Geen complimenten over figuur

Nog niet zo lang geleden maakte ik juist zelf een grap over de grootte van mijn lichaam, of een opmerking om duidelijk te maken dat ik het zelf ook wel wist en er wat aan deed. Totdat ik me realiseerde dat het altijd ongemakkelijkheid in het gesprek opleverde en ik er zelf ook geen geruststelling in vond.

Met complimenten over afvallen heb ik altijd moeite gehad. Zo heb ik een paar jaar geleden met mijn ouders besproken dat ik liever geen duimpjes omhoog meer kreeg over 'mijn lijntje' of woorden als 'slanke den' en 'er blijft niks meer van je over' wilde horen. Allemaal begrijpelijke uitingen, want ergens is het ook gek om niks te zeggen. En ik weet dat het in de meeste gevallen goed bedoeld is. Maar het raakt zo rot.

Voordat ik deze hulplijn kon inschakelen was gewicht verliezen namelijk altijd een tijdelijke staat van zijn, dat wist ik dan ook wel weer. Er was even een hyperfocus, een liefdesverdriet, of een nieuwe sport, maar uiteindelijk nam het gewone leven het weer over. En dan begon de ware lijdensweg.

Groter plezier

Mijn ouders wonen in Portugal, dus zien me niet dagelijks veranderen. Bij ieder weerzien volgde een bodycheck en als ik voller was dan voorheen, ging ik door de grond. Die angst is er nu nog steeds overigens, al krijg ik langzaam een beetje goede hoop, want mijn hele eet/beweeg/slaap/medicatie-schema loopt nog steeds op rolletjes.

Met mijn moeder sprak ik af dat ze me een groter plezier deed met complimenten over mijn kleding, mijn stijl, mijn grappen, mijn werk, noem maar op. Dat was even wennen, maar het werkt uitstekend. Ik ben niet meer bang voor een keuring, zelfs als zij dat niet zo bedoelt. Dat is wel wat er gebeurt in mijn hoofd. Ik geniet meer van een compliment over mijn outfit dan over mijn lijn. Daar heb ik namelijk zelf invloed op.

Moet je dan alle gesprekken uit de weg gaan? Welnee. Laatst, op het Boekenbal, gebeurde er iets moois. Een collega-journalist sprak me aan met de woorden: “Wat zie je er mooi uit!” 

Sowieso fijn om te horen, en voelbaar voor elke maat. Daarna vroeg ze of het oké was dat ze dat zei, en wat nu eigenlijk de fijnste manier is om een compliment te geven en een verandering te benoemen. Ik vond het een verademing, en meteen zo veilig dat ik het compliment ook echt als zodanig kon voelen.

Alle afleveringen van Overeten en andere inzichten over dun worden en dik blijven zijn gebundeld in het boek Gulzig, dat in september verschijnt en nu al te bestellen is.

Klik hier voor meer Lifestyle