Consument merkt niks van lagere btw op e-books
Dat blijkt uit een analyse die het ministerie van Financiën heeft laten uitvoeren.
Na jarenlang touwtrekken op Europees niveau, werd de btw op digitale publicaties begin dit jaar eindelijk gelijkgetrokken met de btw op boeken, tijdschriften en kranten. Het tarief daalde daardoor van 21 naar 9 procent, wat in theorie ertoe zou moeten leiden dat e-books en dergelijke 10 procent goedkoper worden.
Niets van terechtgekomen
Maar daar is dus niets van terechtgekomen. In januari waren de digitale publicaties even iets goedkoper dan een maand eerder. Toen betaalde je 3,5 procent minder ten opzichte van december 2019.
Dat is veel minder dan de prijsverlaging van 10 procent die je zou verwachten door de btw-verlaging. In de paar maanden daarna werd het volledige voordeel voor de consument weggevaagd. In mei lagen de prijzen voor digitale publicaties nog maar 0,1 procent onder het niveau van december.
Als we de belastingverlaging niet meerekenen, zijn e-books en andere digitale publicaties in een paar maanden tijd 10,9 procent duurder geworden.
Al met al merkt de consument dus niks van belastingverlaging in zijn portemonnee, en dat was wel de bedoeling. Coalitiepartijen VVD, CDA en D66 vroegen eind vorig jaar allemaal aan toenmalig staatssecretaris Menno Snel (D66, Belastingdienst) om in de gaten te houden of de btw-verlaging wel echt tot lagere prijzen zou leiden.
VVD niet blij
"Iedereen, inclusief ikzelf en natuurlijk ook de consument, zou graag willen dat je een btw-verlaging terugziet in de prijs. Dat deel ik volledig", zei Snel destijds.
VVD-Kamerlid Helma Lodders is dan ook helemaal niet te spreken over de uitkomsten van het onderzoek. Zij is een voorstander van de verlaging van de btw, 'maar niet als dat ergens blijft zweven en niet bij de consument terechtkomt'.
In 2023 evalueren
De huidige staatssecretaris Hans Vijlbrief plakt nog geen oordeel op de verkapte prijsverhoging, maar schrijft wel de prijzen te blijven monitoren. In 2023 wordt het gevoerde beleid pas geëvalueerd.
Een woordvoerder van het ministerie zegt wel dat het primaire doel van de btw-verlaging niet was om de prijs voor consumenten te verlagen, maar om digitale en fysieke uitgaves hetzelfde te behandelen
Te laat
"Dat is echt te laat", zegt Lodders over de evaluatiedatum in 2023. "Dan is het er inmiddels ingeslopen." De VVD hoopt dat de staatssecretaris in gesprek gaat met de sector, om ervoor te zorgen dat consumenten uiteindelijk ook profiteren van de btw-verlaging. Daar voegt Lodders wel aan toe dat het niet eenvoudig is om dat af te dwingen, want uiteindelijk bepaalt de politiek niet de prijzen van de e-books.
De staatssecretaris heeft de Mediafederatie, de belangenclub van uitgevers die jarenlang heeft gelobbyd voor de btw-verlaging, om een reactie gevraagd. De verantwoordelijke persoon bij de organisatie was niet direct beschikbaar voor commentaar aan RTL Z.
