Agenten gebruiken vaker geweld, volgens politie door polarisatie samenleving
De Nederlandse politie paste vorig jaar vaker geweld toe dan het jaar daarvoor. Agenten grepen naar de wapenstok, het vuurwapen of gebruikten fysiek geweld. In 2022 gebeurde dat 33.584 keer tijdens 20.667 incidenten. Volgens de politie speelt de polarisatie een rol: 'Burger en overheid zijn steeds meer tegenover elkaar komen te staan'.
Het aantal incidenten waarbij agenten geweld toepassen, is vorig jaar met 18 procent gestegen ten opzichte van 2021. Dat blijkt uit cijfers die de politie vandaag publiceert.
Vaak alleen fysiek geweld
Bij ruim de helft van alle geweldsincidenten gebruikte een agent geen wapens maar alleen fysiek geweld. Het stroomstootwapen – dat nieuw is – werd vorig jaar 4414 keer gebruikt. In driekwart van de gevallen was alleen ermee dreigen voldoende. Het vuurwapen werd mede daardoor minder vaak ingezet, 2115 keer in 2022.
Politiechef Frank Paauw zegt in een persbericht bij de cijfers dat hij tevreden is met de komst van het stroomstootwapen. "Het stroomstootwapen is een waardevolle aanvulling en heeft bewezen dat in driekwart van de inzetten van dit middel, dreigen al voldoende is om de situatie onder controle te krijgen. Dat betekent minder letsel en minder geweld."
Vierde jaar op rij
Volgens het AD is het al het vierde jaar op rij dat het aantal geweldsincidenten stijgt. In 2019 ging het nog om ruim 14.000 incidenten, inmiddels is de teller dus de 20.000 gepasseerd.
In het rapport noemt de politie de polarisatie in de maatschappij een mogelijke verklaring voor het grotere aantal geweldsincidenten. "Burger en overheid zijn steeds meer tegenover elkaar komen te staan. Het grote aantal protesten dat daarvan een gevolg is, leidt tot meer geweldsaanwendingen."
Geweld tegen kwetsbare mensen
Een andere mogelijke oorzaak is het grote aantal incidenten rond mensen met verward gedrag, oppert het politiekorps in de analyse. Paauw, die ook portefeuillehouder conflict en crisisbeheersing is, zegt daarover: "Wat mij zorgen baart is het geweld dat we noodgedwongen moeten inzetten tegen kwetsbare mensen".
"De zorg voor hen is doorgaans geen politietaak, aangezien veel mensen met verward gedrag die met de politie in aanraking komen niet of nauwelijks overlastgevend, crimineel of gevaarlijk zijn."
Het AD schrijft verder op basis van de jaarrapportage dat agenten in 266 gevallen niet volgens de richtlijnen handelden. "We zijn een organisatie met 65.000 mensen. In 1,5 procent van de gevallen gaat het niet zoals we zouden willen. Ik beloof een toegewijde politie die wil leren van zaken die misgaan, maar ik zeg er ook bij: foutloze dienders bestaan niet", zegt Paauw daarover tegen de krant.
'Geen fraai politieoptreden'
Verder geeft hij in een gesprek met het AD toe dat een aantal demonstraties vorig jaar niet goed gingen. "Ik denk dan bijvoorbeeld aan Staphorst, waar actievoerders van Kick Out Zwarte Piet werden belaagd door tegendemonstranten. Dat was geen fraai politieoptreden. Maar het is te kort door de bocht om te stellen dat we harder optreden. We leggen onszelf juist allerlei beperkingen op, zodat we beter gedoseerd geweld kunnen gebruiken."
De meeste geweldsincidenten waren – net als vorig jaar – in Den Haag. Daarna volgen Oost-Nederland, Amsterdam en Oost-Brabant.
